Các thuốc tránh dùng khi suy thận nhẹ

Đa số các loại thuốc: uống, tiêm, dùng ngoài da, xông hít... đều đào thải qua thận dưới dạng biến đổi hay không biến đổi nên đều có thể gây hại thận tùy theo mức độ độc hại của thuốc.

Người suy giảm chức năng thận nhẹ có độ thanh thải creatinin huyết thanh trên 150micro.mol/L và người trên 60 tuổi có độ thanh thải creatinin huyết thanh trên 120 micro.mol/L đã có thể gặp những trường hợp như: không bài xuất hết được thuốc hoặc chất chuyển hóa của thuốc nên tích tụ lại gây nhiễm độc cho cơ thể. Một số thuốc không có hiệu quả hoặc giảm tác dụng khi chức năng thận bị suy giảm.

Đa số các loại thuốc: uống, tiêm, dùng ngoài da (nhỏ mắt, mũi, tai; đặt hậu môn, âm đạo) xông hít... đều đào thải qua thận dưới dạng biến đổi hay không biến đổi nên đều có thể gây hại thận tùy theo mức độ độc hại của thuốc. Người suy giảm chức năng thận nhẹ có độ thanh thải creatinin huyết thanh trên 150micro.mol/L và người trên 60 tuổi có độ thanh thải creatinin huyết thanh trên 120 micro.mol/L đã có thể gặp những trường hợp như: không bài xuất hết được thuốc hoặc chất chuyển hóa của thuốc nên tích tụ lại gây nhiễm độc cho cơ thể. Một số thuốc không có hiệu quả hoặc giảm tác dụng khi chức năng thận bị suy giảm.

Vị trí và hình ảnh cắt dọc quả thận

Vì vậy, với những đối tượng này nên lưu ý tránh dùng các thuốc sau: thuốc điều trị bệnh glocom: acetazolamid,  thuốc chống ung thư: cisplatin; ifosfamid;  thuốc chống rối loạn lipid máu: clofibrat, kháng sinh chống nhiễm khuẩn nặng: colistin; thuốc chống viêm không steroid: indomethacin; ibuprofen; ketoprofen;  meloxicam; piroxicam; naproxen; tenoxicam, thuốc điều trị bệnh đái tháo đường typ 2: metformin; thuốc kháng khuẩn tiết niệu: nitrofurantoin; thuốc giải độc kim loại: penicilamin; sulfonamid kháng khuẩn: sulfadiazin; các loại kháng sinh: neomycin; tetracylin và các thuốc cùng nhóm như: doxycylin,  myocylin...      

AloBacsi.vn
Theo DS. Trần Xuân Thuyết - Sức Khỏe & Đời sống

Thuốc Nam hay thuốc Bắc đều có lợi mà không độc?

Nhiều người hiện thường quan niệm thuốc Nam hay thuốc Bắc đều có lợi mà không có độc, “không bổ đầu cũng bổ chân”, “không bổ lưng cũng bổ bụng”, quan niệm này có đúng.

Theo PGS. TS. Phùng Hòa Bình, Trưởng bộ môn Dược học cổ truyền, Đại học Dược Hà Nội, dùng thuốc Đông y là một trong nhiều phương pháp để chữa bệnh của Đông Y. Việc dùng thuốc này là sử dụng các nguồn thuốc từ thiên nhiên, cây cỏ, các khoáng vật, động vật để làm thuốc và có hiệu lực nhất định.
 
Nhiều người hiện thường quan niệm thuốc Nam hay thuốc Bắc đều có lợi mà không có độc, “không bổ đầu cũng bổ chân”, “không bổ lưng cũng bổ bụng”, nhưng đây là quan niệm hết sức sai lầm. 

Ảnh minh họa

Khái niệm thuốc Bắc và thuốc Nam thường được nhiều người cho là một, điều này có đúng? Theo PGS. TS. Phùng Hòa Bình, khái niệm thuốc Bắc hay thuốc Nam chỉ là khái niệm tương đối về mặt địa lý. Thuốc Bắc là nguồn gốc từ Trung Quốc, thuốc Nam là những vị thuốc, cây thuốc được sử dụng từ nguồn phía Nam của nước ta. Việc sử dụng thuốc Bắc hay thuốc Nam không nên quan tâm nhiều đến khái niệm mà nên quan tâm là vị thuốc nào, tác dụng ra làm sao.
 
Hiện nay có hiện tượng trộn lẫn thuốc Bắc vào thuốc Nam để bán vì thuốc Bắc thường đắt hơn thuốc Nam. Người ta đã dùng những vị thuốc Nam giông giống thuốc Bắc để trộn vào thuốc Nam. Ví dụ như người ta dùng tam thất Nam để trộn vào tam thất Bắc. Song, tam thất Bắc người ta dùng chính để cầm máu nhưng tam thất Nam có loại gọi là khương tam thất, tức là tam thất gừng lại có tác dụng giống gừng, làm giãn mạch máu. Nếu uống tam thất Nam khi đang chảy máu thì mạch máu càng giãn ra, nguy cơ chảy máu tăng thêm. Vì vậy không thể dùng hai loại này để thay thế nhau được.
 
Bất kỳ một cái gì đã gọi là thuốc đều có tỷ lệ bất lợi. Hiện nay rất nhiều thầy thuốc ít thông tin về thuốc dẫn đến sử dụng không hợp lý, xảy ra những biến chứng cho người bệnh. Bên cạnh đó, người dân nên tìm hiểu rõ về nguồn gốc thuốc cũng như cách sử dụng để đạt được hiệu quả tốt nhất. Vì khi chế biến sai có những vị thuốc không độc lại có thể trở thành độc.
 
Trong chế biến thuốc hiện nay cũng thường bị dùng nhiều chất bảo quản. Có những chất bảo quản tốt, nhưng nếu dùng không đúng sẽ gây những hậu quả không lường.

AloBacsi.vn
Theo VnMedia

Cảnh báo phản ứng có hại của 4 nhóm thuốc

Mới đây, Trung tâm Quốc gia về Thông tin thuốc và Theo dõi phản ứng có hại của thuốc cảnh báo về phản ứng có hại của 4 nhóm thuốc, trong đó đứng đầu là thuốc kháng sinh.

Thuốc kháng sinh được kê theo đơn cho trẻ nhỏ. Ảnh: ngọc châu

Bộ Y tế khuyến cáo, bác sĩ cần chú trọng đến thông tin cảnh báo dược trước khi kê đơn cho bệnh nhân. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn những sai sót trong quá trình này.

Nguy hiểm và tốn kém

Một bác sĩ công tác lâu năm tại BV Bạch Mai trong lĩnh vực dược chia sẻ, đã từng có bệnh nhân điều trị loãng xương với quá nhiều loại thuốc, trong đó có Fosamax nhưng không được bác sĩ dặn dò kỹ. Đáng lẽ sau khi sử dụng thuốc Fosamax bệnh nhân phải ngồi hoặc đi lại 30 phút thì người này không biết đã đi nằm ngay. Do sử dụng quá nhiều loại thuốc trong đơn lại không được hướng dẫn đầy đủ, bệnh nhân này suýt bị thủng thực quản.

Tại Trung tâm Dị ứng miễn dịch lâm sàng (BV Bạch Mai, Hà Nội) hầu như lúc nào cũng có bệnh nhân dị ứng thuốc nằm điều trị. Bệnh nhân Lê Văn Q., nam, 76 tuổi (sống tại Hà Tĩnh) đang trong tình trạng dị ứng thuốc rất nặng. Trước khi điều trị tại đây, bệnh nhân được điều trị tại một đơn vị khác do tai biến mạch máu não.

Tuy nhiên, sau ba ngày điều trị tai biến với 4 loại thuốc/ngày bằng đường uống và truyền tĩnh mạch thì bệnh nhân bị phản ứng rất nặng: sốt và toàn thân nổi những bọng nước lớn.

Những bọng nước này phồng rộp, có đường kính 2 - 3cm, thậm chí có những mảng lớn bằng bàn tay ở vùng lưng. Bệnh nhân còn bị loét ở miệng và bộ phận sinh dục, nguy cơ bội nhiễm cao.

Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra, có 4 nhóm thuốc chính hay gây ra phản ứng có hại gồm: nhóm thuốc kháng sinh; thuốc điều trị lao; thuốc giảm đau, hạ sốt, chống viêm; thuốc điều trị sốt rét. 6 nhóm thuốc kháng sinh nghi ngờ gây phản ứng có hại của thuốc nhiều nhất gồm: cefotaxim, ceftriaxon,ceftazidim, ciprofloxacin, cefuroxim, amoxicilin/clavulanic.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, Giám đốc Trung tâm Dị ứng miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai), với bệnh dị ứng, các bác sĩ điều trị cũng nên lưu ý thêm về dị ứng thuốc để kịp thời hướng dẫn cho người bệnh. Chỉ kê đơn chỉ định khi đã có các chẩn đoán rõ ràng về nguyên nhân.

Đặc biệt nên tránh tình trạng áp dụng phác đồ "bao vây" bằng cách sử dụng nhiều thuốc. Chỉ nên kê các thuốc có tác dụng điều trị trực tiếp, giảm các thuốc tác dụng điều trị "hỗ trợ" công dụng chưa rõ ràng để giảm bớt số thuốc mà bệnh nhân phải sử dụng, bớt các nguy cơ dị ứng.

Theo Trung tâm DI & ARD Quốc gia, 9 tháng đầu năm 2013, trong tổng số 3.522 báo cáo về các thuốc nghi ngờ gây phản ứng có hại, có một báo cáo về mỹ phẩm, hai báo cáo về thuốc trừ sâu, còn lại là 3.519 báo cáo liên quan đến 4.401 loại thuốc.

DS Phạm Thị Mai Trang (BV Phạm Ngọc Thạch) cho biết, phản ứng có hại của thuốc có thể làm những người bệnh tăng tỷ lệ mắc bệnh và tử vong, kéo dài thời gian nằm viện, tăng chi phí và ảnh hưởng chất lượng điều trị. Phần lớn các sự cố liên quan đến thuốc xảy ra khi bệnh nhân được điều trị hơn hai loại thuốc, nhất là những bệnh nhân phải điều trị bệnh lao.

Phải học kê đơn

Tại hội nghị tổng kết hoạt động cảnh báo dược 2013, TS Nguyễn Hoàng Anh, Trung tâm DI & ARD Quốc gia cho biết, việc theo dõi an toàn thuốc giai đoạn hậu marketing rất cần thiết nhằm đánh giá lại chỉ định mở rộng hoặc hạn chế chỉ định, phát hiện những tác dụng phụ hiếm gặp, độc tính của thuốc khi dùng dài hạn, đánh giá chi phí/lợi ích.

Theo PGS.TS Nguyễn Đăng Hòa, Hiệu trưởng Trường ĐH Dược Hà Nội, Việt Nam bắt đầu có những hoạt động thiết lập hệ thống cảnh báo dược. Tuy nhiên, trên thực tế chưa có hướng dẫn cụ thể trách nhiệm của nhân viên y tế khi gặp phản ứng có hại của thuốc.

Do đó, hoạt động giám sát phản ứng có hại của thuốc cần sự tham gia tích cực và có trách nhiệm của bác sĩ, dược sĩ và điều dưỡng viên nhằm nâng cao nhận thức về vấn đề an toàn trong sử dụng thuốc và khuyến khích cán bộ y tế báo cáo phản ứng có hại của thuốc như là nhiệm vụ chuyên môn trong thực hành lâm sàng và là một phần trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp.

Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Quang Cường cho biết, trong thời gian tới việc quy hoạch và hoàn thiện hệ thống cảnh giác dược trên phạm vi toàn quốc sẽ được triển khai với mục tiêu kịp thời phân tích phát hiện đánh giá những phản ứng có hại của thuốc, dự báo phòng tránh những tác dụng không mong muốn của thuốc, bảo đảm an toàn cho người sử dụng.

TS Nguyễn Văn Đoàn, Giám đốc Trung tâm dị ứng miễn dịch lâm sàng - (BV Bạch Mai) cho biết, lạm dụng kháng sinh khiến nhiều người phải nhập viện do bị dị ứng. Không ít cha mẹ tự ý mua thuốc kháng sinh cho con uống trước khi đi đến bệnh viện. Nhiều trường hợp ho, sốt do virus cũng được cho dùng kháng sinh, trong khi thuốc này chỉ được dùng khi nhiễm vi khuẩn.Việc sử dụng kháng sinh không phù hợp làm tăng nguy cơ gặp phải các tác dụng không mong muốn do thuốc như điều trị bệnh không hiệu quả do vi khuẩn đã nhờn thuốc. Đây là nguyên nhân dẫn tới tình trạng vi khuẩn kháng kháng sinh.

AloBacsi.vn
Theo Thái Hà - Tiền phong